Autyzm, znany również jako zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD), to zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na sposób, w jaki osoba komunikuje się, zachowuje i nawiązuje relacje z innymi ludźmi.
Autyzm nie jest chorobą, ale zaburzeniem rozwoju, to znaczy, że cała ścieżka rozwoju osoby autystycznej jest inna od standardowej. Innymi słowy: autyzm oznacza, że mózg pracuje w niestandardowy sposób.
Autyzm diagnozowany jest na podstawie zachowań i cech występujących w trzech obszarach (triada autyzmu):
- Interakcje społeczne
- Komunikacja
- Powtarzalne, stereotypowe zachowania
Objawy autyzmu w zakresie interakcji społecznych to m.in. :
- dziecko nie wskazuje palcem, żeby pokazać, że coś je interesuje
- dziecko nie patrzy na przedmioty, które wskazuje rodzic
- małe zainteresowanie ludźmi lub brak świadomości ich obecności
- trudności w inicjowaniu kontaktu
- brak wchodzenia w role i udawania w zabawie (tzw. zabawa na niby)
- brak naśladowania
- trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach
- brak dzielenia się osiągnięciami lub zainteresowaniami
Objawy autyzmu w zakresie komunikacji to m.in.:
- opóźniony rozwój mowy
- unikanie kontaktu wzrokowego
- mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
- trudność z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy
- nietypowy ton głosu lub nietypowy rytm mowy, np. wymawianie każdego zdania jak pytania
- powtarzanie słów lub zdań, tzw. echolalie
- trudności w komunikowaniu potrzeb lub pragnień
- branie wypowiedzi zbyt dosłownie – nie rozumienie poczucia humoru, ironii, metafor
Objawy autyzmu w zakresie stereotypowych zachowań to m.in.:
- przywiązanie do rutyny, np. dziecko nalega na chodzenie tylko jedną stroną ulicy
- trudności z adaptacją do zmian w planie lub w środowisku, np. przemeblowanie pokoju, zmiana godziny wyjścia z domu
- nietypowe przywiązanie do zabawek lub obiektów, np. klucze, włączniki świateł, nitki
- zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy, np. rozkład jazdy tramwaju, dinozaury, liczby
- spędzanie dużej ilości czasu na układaniu zabawek w specyficzny sposób, obserwowaniu poruszających się przedmiotów, koncentrowanie się na specyficznej części przedmiotu
- wielokrotne powtarzanie ruchów tj. trzepotanie rękami, kręcenie się wokół własnej osi – to tzw. stereotypie ruchowe lub autostymulacje
Wiedzę na temat autyzmu poszerzyła grupa Krasnali, która podczas rozmów, oglądania filmu edukacyjnego i wykonaniu ćwiczeń, zrozumiała sposób funkcjonowania rówieśników z autyzmem.
Pamiętajmy, autyzm to nie choroba, autyzm to zaburzenie.
